…………..

October 2018

Zeer recentelijk las ik dat een Engelse collega stilte gebruikt in haar muziekles. We kennen uiteraard de uitspraken van musici dat stilte in muziek heel belangrijk is, of dat stilte er juist voor zorgt dat er muziek klinkt. In welke vorm je stilte ook waardeert het heeft ook zeer zeker een belangrijke functie in muziek met jonge kinderen. Juist. Stilte kan rust geven, ontspanning in de zin van even niet iets, maar dat wil gek genoeg nou ook weer niet zeggen dat er dus niets is. Stilte kan ook een moment zijn van ‘uit het zelf stappen’ en de aandacht richting op de omgeving. We kennen allemaal de stopmomenten in liedjes. (En) stop! Meestal een gebaar erbij. Bijvoorbeeld de ritme-stokjes omhoog houden om het stopmoment te benadrukken en duidelijk te maken. In een klapliedje nadrukkelijk de handen stilhouden. En heel vaak juist in zo een moment  gebeurt er iets moois. Er wordt in de stilte een (positieve) spanning gecreëerd. Er ontstaat een onuitgesproken vraag. En toen? Wanneer gaan we weer verder? Bij wat oudere dreumesen zie je al dat ze heel vaak geluidloos een lach op het gezicht krijgen. Er is aandacht voor de ler/ares/aar want wanneer begint ze/hij weer? En in dat moment - dat meestal niet meer dan een seconde of 7 duurt - komt er een vorm van woordeloze communicatie op gang die muziek-pedagogisch heel belangrijk is en heel  mooi. Tevens wordt in bescheiden mate het groepsgevoel bevorderd.  Naar elkaar kijken: wanneer gaan we weer? Samen afwachten tot we weer verder mogen. De ler/ares/aar speelt hierin een belangrijke rol in zoverre dat het aanbieden van een dergelijk moment vraagt om een goede begeleiding van het stopmoment - d.w.z. dus ook duidelijk aangeven in gebaar (en mogelijk melodie: variatie voor het einde) wanneer het liedje klaar is zonder dat de aanwezigen ook het einde als een dergelijk stop-moment ervaren binnen de structuur van de herhalingen van het liedje. Zo wordt het verschil duidelijk van stilte in een muzikale stroom en het einde van die muzikale stroom. Een bepaalde expressie uitstralen en uiteraard: contact maken met de aanwezigen met de ogen. Ook dit geheel uiteraard zal binnen een cursus herhaald kunnen (moeten..) worden. Niet iedereen zal meteen doorhebben wat de bedoeling is en dat is prima. 


Even niets is ook heel goed is deze overprikkelde tijd waarin kinderen vaak de hele tijd bezig moeten zijn. Misschien het idee als er iets te zien valt dat er dan ook iets wezenlijks gebeurd? Maar in stiltes, in even niets, gebeuren ook uitermate wezenlijke dingen. Dat we dat niet kunnen zien omdat zich dat in de ander afspeelt is een kwestie van aanvaarding en vertrouwen. Heel graag beroept met zich op “het feit” dat jonge kinderen niet stil kunnen zitten. Nu is dit ook een motorisch uitdaging voor velen (waaronder ondergetekende) en juist daarom belangrijk om zo vroeg mogelijk aan te bieden! Er is een oud gezegde jong geleerd oud gedaan wat in veel gevallen zo gek nog niet is. Naar binnen keren de rust in zich zelf zoeken, de muziek in zichzelf zoeken, de muziek in zichzelf beluisteren, de aarding in het eigen lijf, of beter nog contact met het eigen lijf, dit zijn wezenlijk zaken in een groeiproces. Muzikaal contact kunnen maken met het zelf houdt denk ik in dat het muzikale contact met de ander ook wordt bevordert: zo binnen zo buiten.


Ik eindig meestal met een rustig liedje waarin ook een ouder-kind moment voorkomt. D.w.z. samen luisteren en zingen van het liedje ondersteunt/begeleidt door beweging hetgeen vaak een aanraking betreft. Soms ook zelfs helemaal geen beweging en samen luisteren naar ik hoop mooie  muziek. Gewoon even …………….